Deze brief las een cliënt mij voor, aan het begin van het tweede gesprek. Ik kreeg er kippenvel van. De voorgeschiedenis van iemand die nog niet weet sterkgevoelig te zijn. En wat je dan mee kan maken. 

Beste hulpverlener,

Nog voordat we met elkaar in gesprek kunnen gaan, zijn er een paar dingen die je eerst moet weten over mij. Mijn zoektocht naar de juiste hulp voor mezelf, is al een poosje aan de gang. Ik ben zelf degene die de beslissing heeft genomen om hulp te zoeken. Niet een ander, niet een buitenstaander, nee, ik zelf. Ik merk dat ik vast begin te lopen. Het wegstoppen van mijn gevoelens en emoties, mijn verleden en eigenlijk ook mijn echte ik. Het kost me steeds meer moeite. En eigenlijk wil ik er geen moeite meer insteken, maar wil ik het veranderen.

En toch, op het moment dat ik tegenover een hulpverlener zit en in gesprek ben, lijkt het erop dat ik geen hulp wil. Of dat ik geen motivatie heb voor de hulp, dat juist de mensen om mij heen mij naar de hulpverlening sturen. Het lijkt in eerste instantie voor jou misschien zo dat ik open en eerlijk naar je ben. Dat ik je alles vertel wat me dwars zit en dat ik jou de ruimte geef om mij te helpen. En als we langer met elkaar in gesprek zijn, kun je het idee krijgen dat jij me echt hebt geholpen. Dat ik stappen verder ben gekomen en een antwoord heb gekregen op mijn eigen geformuleerde hulpvraag. En daarmee sluit jij waarschijnlijk de hulpverlening af, want de hulp is niet meer nodig.

Maar wat je moet weten, is dat het voor mij ontzettend lastig is om echt open en eerlijk naar jou te zijn. Om te vertellen waar de kern van mijn probleem ligt. Om jou mijn gevoelens en emoties te tonen en te vertellen. En om de regie bij jou neer te leggen, en dus uit mijn eigen handen te geven. Dus wat doe ik? Ik praat je naar de mond, ik geef de antwoorden waarvan ik denk dat jij ze wilt horen. Ik zwak mijn problemen af, doe alsof er niets aan de hand is. Of ik zeg dat je me inderdaad al veel verder hebt geholpen. Het lukt me naar jou toe niet om een echte hulpvraag te formuleren en eigenlijk laat ik merken dat ik geen motivatie of wil heb om hulp te ontvangen. Ik duw je weg. Ik hou je op afstand. Of ik zorg er juist voor dat dit gesprek niet om mij draait, maar om jou. Ik neem het over en ga doorvragen op jou of jouw omstandigheden. Alles om maar niet bij de kern van mijn eigen problemen te komen.

Dat doe ik niet omdat ik dat zo leuk vind. Ik kom niet bij jou om dit spelletje met jou te spelen. Ik klop niet bij jou aan om vervolgens teleurgesteld weer weg te gaan. Echt, dat is niet wat ik wil. Maar wel wat ik doe als ik met een hulpverlener in gesprek ga. Waarom? Ik denk dat er meerdere redenen zijn waardoor ik dit doe. Een belangrijke reden is dat ik bang ben. Ik ben bang om bij mijn eigen emoties te komen, die ik al jaren diep weggestopt heb en nooit meer naar teruggekeken heb. Ik ben bang om over mezelf te praten, om het om mij en mijn problemen te laten draaien. 

En daarnaast heb ik heel veel moeite om jou te vertrouwen. Dat kost bij mij tijd en moeite, voordat ik me echt op mijn gemak voel bij jou en daardoor ook echt meer van mezelf durf te laten zien en horen. En daarin zijn kleine dingen voor mij al van groot belang: de randvoorwaarden moeten kloppen voordat ik mij open kan stellen. Mijn gevoel bij jou moet kloppen, voordat ik dat kan.

Wat ik nodig heb van jou, is dat jij het volhoudt met mij. Dat je het toelaat dat ik tijd nodig heb, voordat ik jou echt in vertrouwen durf te nemen. Geef me de tijd om me goed te voelen bij jou. Prik door dit spelletje heen en daag me uit om het echt over mezelf te hebben. En sta niet toe dat ik je weg duw en op afstand hou. En blijf bij me in mijn angst, doe het samen met mij en stapje voor stapje.

Maar vanuit mijn ervaring met hulpverlening tot nu toe, durf ik wel hardop te zeggen dat ik weinig tot geen vertrouwen of hoop heb op een goede uitkomst. Waarschijnlijk gaat ons contact toch op een teleurstelling uitlopen en duw ik je uiteindelijk weg. Of jij mij. Terwijl ik je eigenlijk zo hard nodig heb. En dan ben ik teleurgesteld in mezelf, want ik weet dat ik het zelf heb verpest. En ik ben, hoe oneerlijk ook, ook teleurgesteld in jou. Want jij wist er niet doorheen te prikken, en hebt het niet weten uit te houden met mij. Je liet je naar de mond praten en hebt mij afgewezen. En daarin heb je mij niet gezien. Ik neem het jou niet kwalijk, echt niet. Dat neem ik zelf op me: het is mijn eigen schuld. En zo krijg ik steeds weer een grotere hekel aan mezelf. Omdat ik keer op keer het weer niet goed doe en het voor mezelf weet te verpesten. 

En zo zit ik vast in mezelf, nog steeds mezelf aan het verstoppen en alles en iedereen op afstand aan het houden. Terwijl wat ik het liefste wil, is iemand die juist heel dichtbij durft en kan komen, zodat ik uit mijn verstopplek durf te komen. En kan gaan dealen met alles wat ik daar weggestopt heb. Zodat ik een vrij mens kan zijn, die niet meer opgesloten zit in zichzelf. Vrijheid! Dat verlangen is zo groot, maar ik zit mezelf in de weg om dit te bereiken.

Dus ja, ik heb je hulp nodig. En mijn motivatie en verlangen is heel groot, veel groter dan ik zou durven zeggen. Maar mijn angst is ook heel groot en mijn koppigheid ook. Dus wat gaat ervoor zorgen dat ik toch de hulp kan ontvangen die ik  nodig heb?